Skąd pomysł?

     Nazwa naszego bloga - "Habemus Documentum" odnosi się do pewnej anegdoty, którą powtarzają kolejne pokolenia mediewistów. Otóż w średniowieczu mieszkańcy jednej z podkrakowskich wsi postanowili udać się na pielgrzymkę do Rzymu. Miejscowy proboszcz umyślił przy tej okazji, aby jego parafianie wystarali się u ojca świętego o pewne przywileje dla lokalnego kościółka. W dzień wymarszu przyniósł im pergaminowy dokument z przywilejami i poinstruował, co mają zrobić: „Jak będziecie na audiencji u papieża, pokłonicie mu się nisko i pozdrowicie słowami ‘Reverendissime Papa’. On wam coś tam grzecznościowo odpowie, wówczas powiecie ‘habemus documentum’ i podacie dokument. Papież go podpisze i sprawa będzie załatwiona”.

     Jak się umówili, tak zrobili. Po miesięcznej podróży, Małopolanie stanęli przed obliczem ojca świętego i głęboko się pokłonili. A ponieważ słabo znali łacinę, zapomnieli, że rzeczownik „papa” to wyjątek deklinacyjny. Pozdrowili więc papieża słowami: „Reverendissima Papa” (przewielebna papieżu). Ojciec święty nieco zdumiony i skonsternowany powiada: „Non sum femina” (nie jestem kobietą). A oni mu na to: „Habemus documentum” (mamy dokument).

     Archiwa skrywają w swych zasobach tysiące przeróżnych dokumentów, będących świadectwem życia ludzi w dawnych wiekach. Na tych pergaminowych i papierowych kartach spisano to, jak nasi przodkowie postrzegali świat i siebie nawzajem. Ponieważ archiwalia te pozwalają nam wniknąć w niemalże każdą sferę ludzkiego życia, możemy śmiało powiedzieć, że w archiwum mamy dokument na wszystko. Na tej stronie postaramy się Państwu przybliżać w popularnej i lekkiej formie dokumenty wydobyte z zacisza magazynów Archiwum Głównego Akt Dawnych – najstarszego w Polsce publicznego archiwum o charakterze centralnym. Zapraszamy do wspólnej podróży w przeszłość!

bulla.jpg

Bulla papieża Hadriana IV wystawiona w 1155 r. dla klasztoru kanoników regularnych w Czerwińsku - najstarszy dokument w zasobie Archiwum Głównego Akt Dawnych

4b.jpg

Pałac Raczyńskich (obecna siedziba AGAD) według szkicu Borysa Zinserlinga z 1935 r.